يَعْتَذِرُونَ القاى اعتذار خواهند كرد منافقان إِلَيْكُمْ بسوى شما يعنى عذر خواهند خواست از تخلف إِذا رَجَعْتُمْ چون بازگرديد از تبوك إِلَيْهِمْ بسوى ايشان و به مدينه بازآئيد قُلْ بگو اى محمد ص لا تَعْتَذِرُوا عذر مخواهيد بمعاذير كاذبه براى آنكه ما لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ باور نخواهيم داشت و شما را تصديق نخواهيم كرد براى آنكه قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ به تحقيق خبر داده است ما را خداى مِنْ أَخْبارِكُمْ از اخبار شما و احوال شما كه چرا نيامديد و قصد شما چه بوده وَ سَيَرَى اللَّهُ و زود بيند خداى عَمَلَكُمْ كار شما را وَ رَسُولُهُ و فرستاده او نيز خواهد ديد كه از نفاق توبه مىكنيد يا بدان ثبات مىورزيد ثُمَّ تُرَدُّونَ پس بازگردانيده خواهيد شد در روز قيامت إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ بسوى داناى نهان و آشكارا كه مطلع است بر ضمائر و ظواهر همه فَيُنَبِّئُكُمْ پس خبر خواهد داد شما را بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ به‌آنچه بوديد كه مىكرديد از كتمان نفاق و اظهار وفاق و آن اخبار بتوبيخ و عقاب خواهد بود سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ زود باشد كه سوگند خورند به خداى لَكُمْ براى شما إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ چون بازگرديد از سفر بسوى ايشان و از اعجاز قرآن يكى آن بود كه خبر داد از سوگند بعضى منافقان چون جند بن قيس و امثال او كه بعد از رجوع پيغمبر و اصحاب رض او به مسجد آمده قسم ياد كردند كه ما بر خروج قادر نبوديم حق سبحانه و تعالى مىفرمايد كه سوگند مىخورند به دروغ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ تا روى بگردانيد از عتاب و سرزنش ايشان فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ پس اعراض كنيد از ايشان و بگذاريد ايشان را إِنَّهُمْ رِجْسٌ به درستى كه ايشان پليداند و نكوهيده و توبيخ و ملامت كه سبب ميل توبه و انابت است در حق ايشان مفيد نيفتد زيرا كه خبث اين‌ها پذيرنده تطهير نيست وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ و جاى ايشان دوزخست و عقاب و عتاب ايشان آن خواهد بود جَزاءً براى پاداش بِما كانُوا يَكْسِبُونَ آنچه بودند كه كسب مىكردند از كفر و نفاق يَحْلِفُونَ سوگند مىخورند منافقان لَكُمْ براى شما لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ تا بدان خوشنود شويد از ايشان و ايشان از تعرض شما ايمن شوند ابن ابى بعد از رجوع آن حضرت ص سوگند ياد كرد كه ديگر در هيچ سفر از رسول خدا تخلف نه‌كند و عبد اللّه بن ابى سرح نيز بحضور فاروق رض بدين نوع سوگند ياد كرد حق سبحانه مىفرمايد كه سوگند ايشان براى طلب رضا شماست نه براى خوشنودى خداى فَإِنْ تَرْضَوْا پس اگر خوشنود شويد اى مؤمنان عَنْهُمْ از منافقان دروغ‌گويان فَإِنَّ اللَّهَ پس به درستى كه خداى لا يَرْضى خوشنود نمىشود عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ از گروه فاسقان يعنى رضاى شما با وجود خشم خدا ايشان را سود ندارد و مراد از آيت نهى مؤمنانست كه از ايشان راضى نشوند و به عذرهاى باطل ايشان فريفته نه‌شوند .